Sir Christopher
Ball

O trzech H

Sir Christopher Ball„Wszystko sprowadza się do tych zgubnych wpływów na nasze życie. Są 3. Wszystkie zaczynają się na H. Nazywam je 3 H. Pierwsze to habit, nawyk. «Ale ja zawsze paliłem. To mój nawyk». Ludzie tak mówią, choć dowody i zalecenia są absolutnie jasne. Palenie to wyrok śmierci… ale zauważcie, że nawyk bierze górę nad mądrością. Czyli habit, nawyk, to pierwsze H. Drugie to słowo… które uwielbiam: herd, stado. Wszyscy należymy do stad, jak zwierzęta. Mamy stado przyjaciół i rodziny, ludzi, z którymi zwykle przebywamy, kolegów z pracy i tak dalej. Wy macie swoje stado. Ja mam swoje. I świadomie albo nieświadomie dostosowujemy się do zachowania stada. Jeśli stado idzie w piątkowy wieczór do pubu i co tydzień się przyjemnie upija, i my tak właśnie robimy, to potrzeba czegoś więcej niż informacji, żeby przerwać ten bardzo groźny nawyk… Uważajcie na swoje stado i wybierajcie wokół siebie ludzi, którzy własnym zachowaniem zachęcą was do odpowiedzialnego życia. A trzecie H to słowo high, chwilowa przyjemność. Wszyscy jesteśmy uzależnieni od małych albo nie tak małych przyjemności. Kolejny kawałek czekolady. «Mamo, daj mi jeszcze jednego loda». Od dzieciństwa szukamy natychmiastowej przyjemności, a potem chcemy jej więcej. To cecha bycia człowiekiem. A jeśli chcecie zdrowej długowieczności, lepiej dobrze się temu przyjrzyjcie i zacznijcie się dyscyplinować, żeby nie dać się od razu uwieść kolejnemu high”.

O odpowiedzialnym pacjencie

Sir Christopher Ball„Podejrzewam, słuchając, jak o tym mówicie, że myślicie, iż naukowcy i eksperci znajdą kolejne, sprytniejsze sposoby, może z lekami, suplementami i rzeczami, o których my, zwykli ludzie, nie wiemy, i że to zrobi różnicę. I to będzie część odpowiedzi, nie mam wątpliwości. Nie powiem, że to nieprawda. Ale mój wkład polega na tym, żeby powiedzieć: tak naprawdę wszystko zaczyna się od odpowiedzialności jednostki. Staram się być odpowiedzialnym pacjentem i wykonać większość pracy nad swoim zdrowiem, zanim wezwę lekarza do pomocy… To spora zmiana dla wielu ludzi, którzy przez całe życie zakładali, że będą zdrowi, dopóki coś się nie zepsuje, a wtedy pójdą prosto do lekarza i zapytają, co z tym zrobić. Dla tych z nas, którzy są starzy, to już nie ma sensu. Musimy sami zrobić pierwsze kroki w stronę zdrowego starzenia, żyjąc rozsądnie”.

O pięciu rzeczach, których boją się starzy ludzie

Sir Christopher Ball„Choroba serca pewnie na pierwszym miejscu. I wiem, co mówię, bo przeszedłem zawał i potrójne bypassy, więc mówię z doświadczenia. Ale wróciłem po tym do zdrowia… Najpierw choroba serca, potem te 2 choroby, które są w pewnym sensie dość podobne: nowotwór i demencja, bo obie są tak naprawdę podróżą… Potem upadki. W starości trzeba być wyjątkowo ostrożnym… Trzeba pomyśleć o równowadze i robić ćwiczenia równoważne, żeby utrzymać sprawność. Bo jeśli upadniesz i złamiesz biodro, to dla wielu ludzi w podeszłym wieku jest wyrok śmierci. A piąta i chyba najsmutniejsza to choroba, którą nazywam diabesity. Cukrzyca plus otyłość, ta straszna kombinacja, którą niestety widzimy wszędzie wokół. A na bardzo prostym poziomie da się jej w pełni zapobiec”.

O mówieniu przyjaciołom prawdy

Sir Christopher Ball„To niewygodny komunikat dla wielu ludzi. Mam przyjaciół, którzy mówią mi: «Chris, nie jesteś dla nas zbyt miły, mówiąc to tak wprost i jasno, że tak naprawdę to my jesteśmy odpowiedzialni. To był nasz wybór, który doprowadził do tych nieszczęść. Chcemy świata, w którym ludzie będą współczujący i powiedzą: biedny ty». A ja mówię: cóż, chcę przyjaciół, którzy biorą odpowiedzialność za własne życie i nie potrzebują współczucia za złe wybory podjęte wbrew temu, co wiedzieli”.

O uczeniu przykładem

Sir Christopher Ball„Myślę, że uczenie przykładem jest jednym z najlepszych, pewnie najlepszym sposobem uczenia ludzi tego, co powinni wiedzieć. Jeśli wasz lekarz pije i pali, a wam mówi, żebyście tego nie robili, jego rada nie zrobi na was wrażenia… Myślę też, że musimy pomagać ludziom dokonywać nowych wyborów, doprowadzając ich do zrozumienia, dlaczego ten wybór jest dla nich trudny. I wracam do moich 3 H, i każę im przyjrzeć się swojemu stadu, swoim nawykom i swojej złej ludzkiej skłonności do szukania natychmiastowej przyjemności, tego high w życiu, i zacząć się uczyć, jak opierać się działaniu tych 3 H”.

O odporności i o lepszym na nią słowie

Sir Christopher Ball„Uwielbiam słowo rezyliencja. Znaczy tyle co wstać, kiedy się przewróciło. Jeszcze bardziej podoba mi się amerykańska wersja rezyliencji, czyli prosilience”.

O placebo i o jego przeciwieństwie

Sir Christopher Ball„To fascynująca cecha ludzkiego życia, że coś może nam wyjść na dobre, choć nie ma żadnego medycznego powodu, dla którego miałoby… A przekonanie, że coś ci służy, naprawdę ci służy. To jest efekt placebo… Większość ludzi zna słowo placebo. Nie zna jego odwrotności, którą jest nocebo — nastawienie, którego przyjęcie szkodzi. I interesuje mnie skłonność środowiska medycznego do stawiania nam od czasu do czasu, już po całej tej mądrej pracy i odkryciu, co nam dolega, diagnoz, które w istocie są nocebami. To zła wiadomość, która wyrządza nam więcej szkody niż pożytku. Zawsze twierdzę, że diagnoza bez leczenia nie jest dla pacjenta uprzejmością”.

Czego nam życzył i czego chce dla Oksfordu

Marek Piotrowski„Na koniec wywiadu z naszymi gośćmi zwykle zadajemy jedno pytanie: czego życzyłby Pan nam, mnie i mojemu synowi, na resztę naszej wyprawy po długowieczność dookoła świata?”

Sir Christopher Ball„Cóż, życzę wam wielkiego szczęścia, bo podejmując się tego zadania, jesteście, jak mi się wydaje, wśród świętych tego współczesnego świata. Bogu dzięki za waszą pracę i za różnicę, którą niewątpliwie robicie, choć nie zawsze będziecie dokładnie wiedzieć, ile dobrego zrobiliście. Ale to, co robicie, jest dobre. Więc życzę wam długiego życia i jeszcze dużo pracy”.

Sir Christopher Ball„Chcemy zrobić z Oksfordu małą nową niebieską strefę. A niebieskie strefy to te części świata, gdzie jest kultura prostego życia, skromnego jedzenia, uprawiania własnych warzyw, wartości rodzinnych i staroświeckiego świata, gdzie zdumiewająco żyje się dłużej i zdrowiej niż gdziekolwiek indziej na świecie. Chcę, żeby ten kawałek Oksfordu był jednym z takich miejsc”.