Nie da się skopiować wspólnoty
Paola Demurtas nie jest naukowczynią badającą niebieską strefę z zewnątrz — ona się w niej urodziła i wychowała, w głębi Sardynii, a potem zaczęła badać to zjawisko naukowo. To podwójne spojrzenie, tutejszej i badaczki, czyni z niej jeden z najmocniej osadzonych w rzeczywistości głosów całej wyprawy w sprawie tego, dlaczego niektóre miejsca po prostu dobrze się starzeją.
Jej definicja przeczy zwykłej liście punktów. Zapytaj ją, czym jest niebieska strefa, a nie zacznie od diety ani od genów. Powie: rodzina. „Wiele rzeczy da się skopiować — jedzenie, drzewa oliwne — ale nie poczucie wspólnoty”. To jedyny składnik, którego nie da się wyeksportować, i w jej opowieści to on jest rozstrzygający.
To, jak wygląda w praktyce, potrafi zaskoczyć kogoś z zewnątrz: starsi i nastolatki mieszkają w tym samym budynku, spędzając razem całe dnie. Starych nie odstawia się na bok; pyta się ich o zdanie przy każdej decyzji dotyczącej rodziny, i to oni uczą. Paola spędza teraz godziny z ciotką, słuchając o przeszłości, której sama była za młoda, żeby pamiętać — dokładnie o tym, co jako nastolatka uważała za nudne.
Uczciwie przyznaje, że musiała wyjechać, żeby to zrozumieć. Jako nastolatka czuła się odizolowana w odległym miejscu i marzyła o wyjeździe — i była jedną z pierwszych, które wyjechały. Dopiero kiedy zobaczyła resztę świata, wartość tego miejsca stała się oczywista. Dziś obserwuje cichy ruch ludzi w jej wieku, którzy wracają do korzeni, prowadząc rodzinne gospodarstwo owcze w nowoczesny sposób i podtrzymując tradycje ze współczesnym rysem.
O słynnej pogodzie ducha starszych mówi bez sentymentów, wprost o jej źródle: oni dorastali praktycznie z niczym, życie było naprawdę ciężkie, więc potrafią docenić nawet najdrobniejsze rzeczy. Mądrość i gościnność, sugeruje, to jest to, co zostaje, kiedy odpadnie wszystko, co nieistotne.
