„Nie wiemy” — powiedziane przez kogoś, kto powinien wiedzieć
Vadim Gladyshev prowadzi na Harvardzie laboratorium, które bada porównawczą biologię starzenia. Praca obejmuje organizmy modelowe — głównie myszy — oraz gatunki, które łamią reguły: wale, golce piaskowe, nietoperze. Obejmuje też ludzkie kohorty, tkanki i komórki. Sedno tkwi w porównaniach.
Jedno z nich cicho zaskakuje. Komórki w twoim ciele mają wspólny genom i wspólną komórkę przodka, a mimo to mają skrajnie różną długość życia: jedne wymieniają się bez przerwy, a neurony i kardiomiocyty mają przetrwać całe życie. Te same instrukcje, ten sam organizm, radykalnie różna długowieczność. To, co wyjaśni tę różnicę, wyjaśni zapewne dużo więcej.
Jego definicja starzenia to kumulacja negatywnych zmian, które biorą się z samego bycia żywym — uszkodzenia molekularne, mutacje, produkty uboczne metabolizmu, inne formy dezorganizacji. Ale nie zgadza się mówić lekko o tym, co z tego wynika. Kto jest wrogiem? W co ma uderzać interwencja? W uszkodzenia? W program? W funkcję? Zwraca uwagę, że funkcja jest zdradliwą miarą: sprawność poznawcza waha się w ciągu jednego dnia o tyle, ile odpowiada mniej więcej dekadzie, a mięśnie i myślenie można wytrenować w górę. Czy to znaczy, że stałeś się młodszy? Jego zdaniem to pytanie nie doczekało się odpowiedzi.
Jest jeszcze porównanie, które powinno zaniepokoić całą dziedzinę. Natura zmieniła długość życia ssaków ogromnie — od zwierzęcia przodka żyjącego jakieś dwanaście lat jedne gatunki zeszły w dół, inne poszły daleko w górę — i zrobiła to najwyraźniej bez trudu. W laboratorium nam się nie udaje. Restrykcja kaloryczna, rapamycyna, styl życia: dziesięć, dwadzieścia, czasem czterdzieści procent u myszy, a u ludzi może dwa albo trzy. Cokolwiek robi natura, konkluduje, nie jest tym, co robimy my.
I stąd zdanie, które dało tej stronie tytuł. Mówi je bez dramatyzmu, jak pracujący naukowiec relacjonujący stan dowodów: dziś nie rozumiemy starzenia — a każdy, kto mówi ci inaczej albo twierdzi, że wie, jak w nie uderzyć, jest w błędzie.
