Zwierzęta, które łamią zasady
Vera Gorbunova bada gatunki, które nie powinny działać. Golec piaskowy to gryzoń wielkości myszy, który żyje mniej więcej dziesięć razy dłużej, a przy tym prawie nie choruje na raka. Wal grenlandzki jest najdłużej żyjącym ssakiem na ziemi i przekracza dwieście lat. Jej pytanie łatwo postawić i trudno na nie odpowiedzieć: co takiego mają, czego nie mamy my?
Jej pierwszy wniosek jest niewygodny dla tej części dziedziny, która stawia na styl życia. W obrębie gatunku środowisko ma znaczenie — jeden człowiek dożywa siedemdziesiątki, inny dziewięćdziesiątki. Ale między gatunkami decyduje w przeważającej mierze genetyka. Nieważne, jak idealne warunki stworzysz myszy; nigdy nie będzie żyła tak długo jak golec piaskowy.
Dlatego jej laboratorium zrobiło coś dość odważnego: wzięli gen golca piaskowego odpowiedzialny za wytwarzanie kwasu hialuronowego i wszczepili go myszom. Te myszy żyły około dziesięć procent dłużej. Ostrożnie tłumaczy, dlaczego ta liczba nie jest większa — golec piaskowy ma w tkankach może dziesięć razy więcej kwasu hialuronowego niż mysz czy człowiek, a jej myszy transgeniczne osiągnęły ledwie dwukrotny wzrost. Jeden gen, częściowo ulegający ekspresji, a i tak przesunął długość życia.
Kwas hialuronowy spowalnia też nowotwory i przerzuty i to prawdopodobnie tą drogą trafi najpierw do ludzi. Nie jako lek na długowieczność — ta ścieżka jest długa — ale jako część terapii przeciwnowotworowej, co jej zdaniem jest osiągalne w jakieś pięć lat.
Drugi nurt jej pracy to miejsce, w którym etykieta radykalnego wydłużania życia naprawdę się broni. Większość przeprogramowywania korzysta z czynników pionierskich, które cofają komórkę w stronę stanu embrionalnego, z całym ryzykiem, jakie to niesie. Ona pracuje zamiast tego z SIRT6, które nie jest czynnikiem pionierskim: nie zmienia tego, czym komórka jest. Stara komórka wątroby ma chromatynę, która się rozluźniła; SIRT6 dokręca ją akurat na tyle, żeby stała się młodą komórką wątroby — nie komórką nerki, nie embrionem. Odmłodzenie bez utraty tożsamości.
