Alireza Haghighi jest profesorem medycyny na Harvard Medical School i zajmuje się genetyką — a patrzy na nią pod innym kątem niż większość. Marek i Aleksander poznali go najpierw w Hongkongu, a potem spotkali ponownie w Bostonie, w tym samym budynku, w którym pracują największe nazwiska tej dziedziny, w tym George Church, z którym współpracuje.
Jest przekonany, że mamy szczęście żyć w epoce dwóch technologii zmieniających świat — genomiki i AI — i że razem otwierają one medycynę predykcyjną: zdolność wychwycenia ryzyka poważnej choroby dekady przed jej pojawieniem się. Przebadaj kilkaset genów, wobec których da się coś zrobić, a mniej więcej 6–7% osób ma wynik dodatni — ryzyko nowotworu, dziedziczną chorobę serca — na który można dziś zareagować wcześnie. Farmakogenomika potrafi powiedzieć, czy dany lek w ogóle na ciebie zadziała. To jest istota Mostu Profilaktyki.
Ale myślą, do której Alireza wraca raz za razem, jest równość. W przeciwieństwie do większości przełomowych technologii genomika naprawdę może zasypywać przepaście, zamiast je pogłębiać — jeśli zdecydujemy się tak ją zbudować. Prowadzi globalne partnerstwa, żeby medycyna genomowa dotarła do krajów o niskich i średnich dochodach, i mówi wprost, że dzisiejsze dane genetyczne są „bardzo białe”, pochodzą głównie od populacji europejskich; żeby zrozumieć biologię człowieka, potrzebujemy danych od wszystkich. Jak sam mówi, COVID nauczył nas, że nie możemy być bezpieczni, jeśli nasz sąsiad nie jest bezpieczny.
Jego konkluzję Marek podziela w całości: „najdroższa profilaktyka jest tańsza niż leczenie” — a przyszłością zdrowia jest medycyna precyzyjna i spersonalizowana która traktuje cię jako niepowtarzalną osobę, którą jesteś.
Alirezę poznaliśmy najpierw w Hongkongu, a porządnie usiedliśmy do rozmowy w Harvard Medical School w Bostonie — dzień po wywiadzie z George'em Churchem, który pracuje w tym samym budynku. Alireza patrzy na genetykę przez soczewkę zdrowia publicznego i równości: nie tylko leczyć chorobę, ale ją przewidywać i udostępnić tę moc wszystkim.
„Najdroższa profilaktyka jest tańsza niż leczenie. Naszym celem jest rozwijanie medycyny genomowej na całym świecie — nie tylko dla bogatych czy dla szczęściarzy”.
— Alireza Haghighi, Boston
„Biomarkery są dla nas drogowskazami. Cokolwiek chcesz robić, potrzebujesz drogowskazów — a w zdrowiu i długowieczności drogowskazami są biomarkery”.
Alireza Haghighi · Harvard Medical School · BostonGenomika po raz pierwszy daje nam medycynę predykcyjną — moc przewidywania ryzyka bardzo ciężkich chorób na długo przed ich rozwojem.
Alireza HaghighiNie możemy być bezpieczni, jeśli nasz sąsiad nie jest bezpieczny. Z genomiką jest tak samo: potrzebujemy nawzajem swoich informacji, żeby żyć dłużej i zdrowiej.
Alireza HaghighiInformacje genetyczne, które dziś mamy, są bardzo „białe”. Potrzebujemy danych ze wszystkich populacji — żeby zrozumieć biologię, potrzebujemy siebie nawzajem.
Alireza HaghighiZdrowe życie pomaga ci mieć szczęśliwsze życie. Zdrowie i szczęście powinny iść razem.
Alireza HaghighiKrótki przewodnik po tym, jak genomika przesuwa profilaktykę od „wszyscy tak samo” do „dokładnie ty” — słowami Alirezy.
Badania genetyczne mogą wskazać ryzyko poważnej choroby na długo przed jakimkolwiek objawem — mutację BRCA lata przed rakiem piersi, dziedziczną kardiomiopatię, zanim stanie się groźna. Około 6–7% osób ma w kilkuset genach wynik, na który można zareagować. Wiedza pozwala działać — a lekarzom pozwala skupić opiekę tam, gdzie naprawdę jest potrzebna.
„Przewidzieć ryzyko na długo przed chorobą”.
Boston · z wywiaduFarmakogenomika potrafi przewidzieć, czy lek zadziała akurat na ciebie — ogromna część powszechnie stosowanych leków nie pomaga dużym częściom populacji. Spersonalizowana, precyzyjna medycyna jednocześnie poprawia wyniki i obniża koszty. „Każdy człowiek jest niepowtarzalny”, mówi Alireza, „więc musimy spersonalizować twoje zdrowie”.
„Każdy człowiek jest niepowtarzalny — więc personalizuj”.
Boston · z wywiaduWiększość przełomowych technologii pogłębia nierówności. Genomika, robiona dobrze, może je zmniejszać — sekwencjonowanie całego genomu kosztuje dziś kilkaset dolarów, a AI sprawia, że analiza jest szybka i tania. Misją Alirezy jest doprowadzić ją do krajów o niskich i średnich dochodach i zebrać dane od każdej populacji, bo naszą biologię można zrozumieć tylko wspólnie.
„Nie tylko dla bogatych czy dla szczęściarzy”.
Boston · z wywiaduAlireza Haghighi jest profesorem medycyny na Harvard Medical School. Skontaktuj się z nim na LinkedIn. Jego portret — udostępniony za jego zgodą — wkrótce pojawi się na tej stronie.
Wywiad wideo jest w drodze. Nagrane wywiady trafią na stronę po premierze filmu i serialu Live Beyond.
Alirezę Haghighiego filmowaliśmy w Harvard Medical School w Bostonie w listopadzie 2024 roku. Fragmenty tej rozmowy:
Alireza Haghighi„Mamy wielkie szczęście, że żyjemy w epoce przełomowych technologii, które mogą zmienić nasze życie — genomiki i AI. Genomika po raz pierwszy pomaga nam nie tylko diagnozować i leczyć chorobę, ale przewidywać ryzyko bardzo ciężkich chorób na długo przed ich rozwojem. Badanie genetyczne potrafi wskazać osoby zagrożone rakiem piersi dekady przed jakimkolwiek śladem nowotworu w ciele”.
Alireza Haghighi„Chcę mieć pewność, że najpierw rozumiemy wagę profilaktyki. Najdroższa profilaktyka jest tańsza niż leczenie. A najdroższe terapie, które leczą, są tańsze niż najtańsze terapie, które nie leczą. Po raz pierwszy mamy dostęp do tych technologii”.
Alireza Haghighi„Naszym celem, w jednym zdaniu, jest rozwijanie medycyny genomowej na całym świecie — żeby poprawić zdrowie publiczne i opiekę nad pacjentem, nie tylko dla bogatych czy dla szczęściarzy. To, że ktoś urodził się w miejscu bez zasobów, nie powinno oznaczać braku dostępu do podstawowej opieki zdrowotnej. Sekwencjonowanie całego genomu kosztuje dziś kilkaset dolarów, a AI sprawia, że analiza jest szybka. Te technologie mogą zasypywać przepaście, a nie je pogłębiać”.
Alireza Haghighi„Informacje genetyczne, które dziś mamy, są bardzo białe — pochodzą głównie od populacji europejskich. Potrzebujemy danych ze wszystkich populacji, żeby zrozumieć biologię. Potrzebujemy siebie nawzajem. Doświadczyliśmy tego w czasie COVID-u: nie możemy być bezpieczni, jeśli nasz sąsiad nie jest bezpieczny”.
Alireza Haghighi„Zdrowe życie pomaga ci mieć szczęśliwsze życie — zdrowie i szczęście powinny iść razem. Lepsze zdrowie może zrobić z ciebie lepszego, bardziej produktywnego, szczęśliwszego człowieka”.
Alireza Haghighi„Długowieczność to nowe pojęcie i jest ogromnie ważne, żeby nie zostało wewnątrz uczelni, biotechnologii i firm farmaceutycznych. Wszyscy muszą je rozumieć i mieć w nim swój udział. I taką właśnie rolę odgrywacie — pomagacie ludziom, którzy będą odbiorcami tych wszystkich starań. Wiedza jest punktem wyjścia”.
Kolejne fragmenty pełnego wywiadu zostaną tu opublikowane.
Alireza Haghighi stoi na Moście Profilaktyki na Mapie Długowieczności — genomika do wczesnego przewidywania i precyzyjnej opieki. Poznaj resztę obsady na stronie Ludzie .
Zobacz wszystkich 100+ ekspertów