Profesor, Harvard Medical School i MIT Genetyk i biolog syntetyczny · współtwórca CRISPR · Boston
Poziom 3 · RadykalnyRadykalne wydłużanie życiaTerapie genowe i komórkowe, które nie tylko leczą choroby, ale resetują biologię starzenia — granica, ku której George pracował przez całą swoją karierę.
George Church jest genetykiem i inżynierem molekularnym tak kluczowym dla ery genomiki, że często nazywa się go ojcem genetyki. Jest profesorem w Harvard Medical School i na MIT oraz członkiem podstawowej kadry harvardzkiego Wyss Institute — a w 2017 roku Time umieścił go wśród 100 najbardziej wpływowych ludzi świata.
Pomógł napisać podręcznik współczesnej biologii: wczesny architekt bezpośredniego sekwencjonowania genomu, współtwórca edycji genów CRISPR i założyciel Personal Genome Project, w którym sam zgłosił się jako pacjent zero. Po drodze współzałożył dziesiątki firm biotechnologicznych zajmujących się terapią genową, odwracaniem starzenia, biologią syntetyczną i przechowywaniem danych w DNA.
Jego dzisiejsza granica to radykalne wydłużanie życia — terapie, które nie tylko walczą z chorobą, ale resetują samą biologię starzenia. Jak to widzi, granica między terapią genową a przeprogramowaniem epigenetycznym się zaciera: wiele terapii genowych już działa jak długowieczne regulatory, które zmieniają zachowanie komórki, dając ciału rodzaj trwałego, precyzyjnego resetu.
Jest też ostrożnym naukowcem, jeśli chodzi o to, jak ta przyszłość ma nadejść. Nieufnie patrzy na szum medialny i na bogatych eksperymentujących na sobie; odpowiedzialna droga, przekonuje, prowadzi przez rygorystyczne, kontrolowane badania kliniczne — a szczepionki przeciw COVID-19, jak zauważa, dowiodły, że już dziś potrafimy bezpiecznie dostarczyć medycynę genetyczną na ogromną skalę.
Harvard Medical School · profesorMIT · Wyss InstituteCRISPR · Personal Genome Project50+ firm biotechnologicznych
Boston · Massachusetts
Gdzie się spotkaliśmy
Bieg po schodach na Harvardzie
Goniliśmy George'a na konferencję o biomarkerach w Bostonie, wcale nie pewni, że się pojawi — organizatorzy nie potrafili się z nim skontaktować. Ale przyszedł. Chwilę po swoim wykładzie, kiedy inni tłoczyli się wokół niego z propozycjami rad doradczych i startupów, odwrócił się do nas i powiedział, że musi iść na wywiad z Markiem. Potem, ignorując windę, pokonał biegiem dwie kondygnacje schodów — energia, która przeczyła każdemu stereotypowi wieku — i dał nam dziewięćdziesiąt najbardziej inspirujących minut całej wyprawy.
Boston
Konferencja o biomarkerach
Czekaliśmy, nie wiedząc, czy się zjawi — a potem przeszedł obok rekruterów i podszedł prosto do nas.
Dwa piętra w górę
Bez windy
Wbiegł po schodach w drodze na wywiad — przeciwieństwo wszystkiego, czego uczy nas się oczekiwać po starzeniu.
90 minut
Rozmowa
Terapia genowa, radykalne wydłużanie życia, medycyna regeneracyjna i prawdziwa przyszłość ludzkiego zdrowia.
Marek: „Zawsze mówiłem synowi, że kiedy będzie po trzydziestce, będziemy wyglądać jak bracia. Myślisz, że to osiągalne?”
„Nie potrafię naprawdę odpowiadać za siły polityczne i rynkowe — ale mogę powiedzieć, że technologia powinna być na wysokości tego zadania. Wciąż mamy się czego uczyć o biologii starzenia, ale będziemy zyskiwać w tempie wykładniczym.”
— George Church, w Bostonie
Na wyprawie
Chwile z George'em
Przez korytarzeBoston — w drodze na wywiadPrzedstawienieZaraz po jego wykładzieNa planieZa kulisami rozmowyNa scenieBiomarkers of Aging · Harvard, 2024SalaDziedzina na tyle duża, żeby wypełnić aulęW pełnym locieRozmowa na Harvardzie — 2024
Jego słowami
Starzenie nie jest chorobą rzadką
„Nie chcę być w dziedzinie, w której tylko bogaci mają dostęp do tej bardzo silnej medycyny przeciw starzeniu. Ale myślę, że już mamy odpowiedź — patrzy nam prosto w twarz.”
George Church · Boston
To, co mnie ogólnie napędza, to ciekawość.
George Church
Starzenie nie jest chorobą rzadką. Jest chorobą najczęstszą. Zabije dziewięćdziesiąt procent z nas.
George Church
To będzie prawdopodobnie kombinacja technologii — a ja inwestuję większość swojego czasu w terapie genowe, bo bywają odrobinę mądrzejsze.
George Church
Jeśli jesteś szczęśliwy i zdrowy, masz wokół siebie rodzinę i chcesz zobaczyć, jak dorastają twoje prawnuki — marzenie o śmierci w wieku osiemdziesięciu pięciu lat okaże się przelotną zachcianką.
George Church
Jego własnymi słowami
Prosto z wywiadu
Z naszej bostońskiej rozmowy z George'em — jak widzi naukę o starzeniu, jak ta nauka powinna odpowiedzialnie dotrzeć do ludzi i odpowiedź, która stała się sercem naszej wyprawy.
Jego spojrzenie na radykalne wydłużanie życia
Terapia genowa i przeprogramowanie epigenetyczne, twierdzi, zbiegają się ze sobą. Wiele terapii genowych już działa jak długowieczne regulatory, które przekształcają zachowanie komórki — dając ciału trwały, precyzyjny reset, a nie tymczasową łatkę.
Genetyka i przeprogramowanie zlewają się w jedno — obie dążą do zresetowania biologii komórki.
Boston · z wywiadu
Jak nauka ma tam dotrzeć
Nieufnie patrzy na szum medialny i na bogatych eksperymentujących na sobie. Odpowiedzialna droga, mówi, prowadzi przez rygorystyczne, kontrolowane badania kliniczne — a szczepionki przeciw COVID-19 już dowiodły, że potrafimy bezpiecznie dostarczyć medycynę genetyczną na ogromną skalę.
Planuj najgorsze, licz na najlepsze — odpowiedzialna nauka nie gra ludzkim zdrowiem.
Boston · z wywiadu
Jego odpowiedź dla syna
Marek zadał pytanie leżące w centrum całej wyprawy: „Zawsze mówiłem synowi, że kiedy będzie po trzydziestce, będziemy wyglądać i czuć się jak bracia. Dojdziemy do tego?” George zawiesił głos, uśmiechnął się i dał odpowiedź, którą nosimy ze sobą.
Wywiad wideo jest w drodze. Nagrane wywiady trafią na stronę po premierze filmu i serialu Live Beyond.
Wybrane fragmenty naszej rozmowy z George'em Churchem — Harvard, Boston, listopad 2024. Marek zaczyna; Aleksander zadaje pytania na koniec. Lekko zredagowane dla czytelności.
O tym, co go napędza
George Church„To, co mnie ogólnie napędza, to ciekawość.”
O tym, które narzędzia naprawdę zadziałają
Marek Piotrowski„Które z tych narzędzi radykalnego wydłużania życia są twoim zdaniem najbardziej obiecujące, żeby dać nam dodatkowe pięćdziesiąt lat albo więcej?”
George Church„To będzie prawdopodobnie kombinacja technologii, a ja inwestuję większość swojego czasu w terapie genowe, bo bywają odrobinę mądrzejsze.”
O tym, jak zbić cenę — i o pandemii jako dowodzie
Marek Piotrowski„Koszty są ogromne. Myślisz, że da się je obniżyć, żeby te terapie były osiągalne dla zwykłych ludzi?”
George Church„Nie chcę być w dziedzinie, w której tylko bogaci mają dostęp do tej bardzo silnej medycyny przeciw starzeniu. Ale myślę, że już mamy odpowiedź — patrzy nam prosto w twarz. Terapie genowe są drogie i coraz droższe, kiedy chodzi o choroby rzadkie. Starzenie nie jest chorobą rzadką. Jest chorobą najczęstszą. Zabije dziewięćdziesiąt procent z nas. I mamy już poligon doświadczalny, którym była pandemia. Szczepionki przeciw COVID-19 były bez wątpienia dwiema kategoriami terapii genowej, choć nie ogłoszono ich w ten sposób — a kosztowały dwadzieścia czy trzydzieści dolarów i przyjęło je sześć miliardów ludzi. Czyli jest to bezpieczne, skuteczne i tanie. Myślę, że ze starzeniem i chorobami związanymi z wiekiem powinno być dokładnie tak samo.”
O wyglądaniu jak bracia
Marek Piotrowski„Zawsze mówiłem synowi, że kiedy będzie po trzydziestce, będziemy wyglądać jak bracia. On ma osiemnaście lat. Czy za dwadzieścia lat będziemy potrafili się odmłodzić, żeby nasze narządy i skóra wyglądały dużo młodziej?”
George Church„Nie potrafię naprawdę odpowiadać za siły polityczne i rynkowe, ale mogę powiedzieć, że technologia powinna być na wysokości tego zadania. Wciąż mamy się czego uczyć o biologii starzenia, ale będziemy zyskiwać w tempie wykładniczym.”
O chęci zatrzymania się na osiemdziesiątce piątce
George Church„Niektórzy myślą, że chcą umrzeć w określonym wieku. Przewiduję, że jeśli dożyją osiemdziesięciu pięciu lat i będą się czuć jak trzydziestopięciolatkowie, to się zmieni. Jeśli jesteś szczęśliwy i zdrowy, masz wokół siebie całą rodzinę i chcesz zobaczyć, jak dorastają twoje prawnuki — myślę, że marzenie o śmierci w wieku osiemdziesięciu pięciu lat okaże się przelotną zachcianką.”
O populacji — i o tym, co potem
George Church„Populacja będzie raczej spadać niż rosnąć i może spadać dalej, bo są trendy, które to powodują. Może dojść do implozji demograficznej — więc wydłużenie wieku, przedłużenie młodości w starość, byłoby na to rozwiązaniem. Druga rzecz jest taka, że kiedy rozwiążemy wiele z tych dokuczliwych problemów — zaburzenia neuropsychiatryczne, choroby związane z wiekiem, choroby biedy — nagle będziemy mieli bardzo zdrową populację. A konsekwencją ekonomiczną jest to, że możemy mieć trochę dodatkowych pieniędzy. W tym momencie będziemy chcieli zająć się ryzykiem egzystencjalnym: uderzeniem asteroidy, superwulkanem, rozbłyskami słonecznymi.”
Jego życzenie dla wyprawy — pytał Aleksander
Aleksander Piotrowski„Jest jeszcze jedno pytanie, które ojciec każe mi zadawać na koniec każdego wywiadu. Chciałbym wiedzieć, czego by nam Pan życzył na resztę naszej wyprawy po długowieczność dookoła świata?”
George Church„Mam nadzieję, że zbierzecie różnorodne opinie. Jeśli rozmawiacie tylko z naukowcami — ja będę się trochę różnił od kolegów, ale będzie pewien ogólny konsensus i miło będzie go zobaczyć. Ale miło będzie też zobaczyć ludzi, którzy nic nie wiedzą o starzeniu, i to, co mają do powiedzenia. Albo ludzi, którzy wiedzą o tym trochę i się tego boją, boją się ograniczenia starzenia, bo sądzą, że będziemy mieli przeludnienie albo coś takiego. Myślę, że dobrze byłoby mieć też inne głosy niż naukowców.”
George Church„Ale najważniejsze, czego wam życzę, to oczywiście żebyście odnieśli wielki sukces i żebyście to przekazali i wywołali rozmowę. Nawet jeśli nie dotrzecie do każdego rodzaju człowieka, być może zainspirujecie inne filmy dokumentalne, żeby dotarły do kilku osób więcej.”
George Church„I mam nadzieję, że będziecie mieli wpływ. To jest najważniejsze — żebyście dotarli do wielu ludzi, a ci ludzie poszli do domu i napisali do swojego rządu: «Hej, to jest naprawdę warte zachodu. Na tym akurat nie stracicie pieniędzy».”
Kolejne fragmenty pełnego wywiadu zostaną tu opublikowane.
Wyprawa trwa dalej
Więcej umysłów wyprawy
George pracuje na granicy Radykalnego wydłużania życia na Mapie Długowieczności — oto inni badający tę samą krawędź oraz pełna obsada 100+ osób.
