O tym, które narzędzia naprawdę zadziałają
Marek Piotrowski„Które z tych narzędzi radykalnego wydłużania życia są twoim zdaniem najbardziej obiecujące, żeby dać nam dodatkowe pięćdziesiąt lat albo więcej?”
George Church„To będzie prawdopodobnie kombinacja technologii, a ja inwestuję większość swojego czasu w terapie genowe, bo bywają odrobinę mądrzejsze.”
O tym, jak zbić cenę: i o pandemii jako dowodzie
Marek Piotrowski„Koszty są teraz ogromne. Myślisz, że da się je obniżyć, żeby te terapie były osiągalne dla zwykłych ludzi bez interwencji państwa?”
George Church„Sam zadałem sobie to pytanie, kiedy wchodziłem do tej dziedziny dziesiątki lat temu. Powiedziałem: ‚Nie chcę być w dziedzinie, w której tylko bogaci mają dostęp do tej bardzo potężnej medycyny przeciwstarzeniowej, ani w ogóle do jakiejkolwiek terapii genowej’. … Ale myślę, że już mamy odpowiedź. Myślę, że mamy ją przed oczami: terapie genowe są drogie i coraz droższe w przypadku chorób rzadkich. … Starzenie nie jest chorobą rzadką. To najczęstsza choroba. Zabije 90% z nas, a może więcej, jeśli ograniczymy wypadki, wojny i tym podobne. … I mamy już na to poligon doświadczalny, którym była pandemia. W pandemii COVID-19 szczepiono właściwie 2 kategoriami terapii genowej. Były to bezsprzecznie terapie genowe, choć tak ich nie ogłaszano. … I kosztowało to 20, 30 dolarów, a przyjęło to 6 miliardów ludzi, więc jest to bezpieczne, skuteczne i tanie. I myślę, że starzenie, choroby związane z wiekiem powinny być dokładnie tym samym rodzajem rynku i efektu.”
O wyglądaniu jak bracia
Marek Piotrowski„Zawsze mówiłem synowi, że kiedy będzie po trzydziestce, będziemy wyglądać jak bracia. Myślisz, że to osiągalne, że, powiedzmy, on ma 18 lat, więc za jakieś 20 lat będziemy potrafili się odmłodzić tak, żeby nasze narządy i nasza skóra wyglądały dużo młodziej, niż wskazuje zegar?”
George Church„Nie bardzo mogę się wypowiadać o siłach politycznych i rynkowych, ale mogę powiedzieć, że technologia powinna być na wysokości tego zadania. I wciąż mamy się czego uczyć o biologii starzenia. … Więc myślę, że mamy więcej niż dość informacji, ale będziemy je zdobywać dalej w tempie wykładniczym.”
O chęci zatrzymania się na osiemdziesięciu pięciu latach
George Church„Niektórzy myślą, że chcą umrzeć w określonym wieku. Chcą żyć dokładnie tyle, ile wynosi dziś długość życia. Ale oczywiście to nie jest naturalne. Kiedyś umieraliśmy w wieku 30 czy 40 lat, prawda? I przewiduję, że jeśli dożyją dzisiejszego wieku 85 lat i będą się czuć jak 35-latkowie, bardzo trudno będzie im odebrać sobie życie. Jeśli jesteś szczęśliwy i zdrowy, masz wokół siebie rodzinę i chcesz zobaczyć, jak dorastają twoje prawnuki, to myślę, że ich marzenie o śmierci w wieku 85 lat okaże się przelotnym kaprysem.”
O populacji: i o tym, co potem
George Church„Są 2 ciekawe rzeczy. Pierwsza jest taka, że 2045 albo 2050 może być pierwszym rokiem od czasów czarnej śmierci, kiedy zmarło bardzo wielu ludzi, w którym liczba ludności zacznie spadać, a nie rosnąć. I może dalej spadać, bo są pewne trendy, które to powodują. … Więc to jest jedna rzecz: może dojść do załamania liczby ludności. I wydłużenie wieku, wydłużenie młodości na starość byłoby na to rozwiązaniem. Druga rzecz jest taka, że kiedy rozwiążemy wiele tych dokuczliwych problemów, takich jak zaburzenia neuropsychiatryczne, choroby związane z wiekiem i choroby ubóstwa, będziemy mieć bardzo zdrową populację, a wszystkie ekonomiczne konsekwencje tego są takie, że może zostanie nam trochę pieniędzy. I wtedy będziemy chcieli zająć się zagrożeniami egzystencjalnymi, takimi jak uderzenie asteroidy, jakiś superwulkan czy rozbłyski słoneczne.”
Jego życzenie dla wyprawy: pytał Aleksander
Aleksander Piotrowski„Jest jeszcze jedno pytanie, które ojciec każe mi zadawać na koniec każdego wywiadu. Ale myślę, że jest miłe. Chciałbym wiedzieć, czego by nam Pan życzył na resztę naszej wyprawy po długowieczność dookoła świata?”
George Church„Mam nadzieję, że zbierzecie różnorodne opinie. Jeśli rozmawiacie tylko z naukowcami, ja będę się trochę różnił od kolegów, ale będzie pewien ogólny konsensus i miło będzie go zobaczyć. Ale miło będzie też zobaczyć ludzi, którzy nic nie wiedzą o starzeniu, i to, co mają do powiedzenia. Albo ludzi, którzy wiedzą o tym trochę i się tego boją, boją się ograniczenia starzenia, bo sądzą, że będziemy mieli przeludnienie albo coś takiego. Myślę, że dobrze byłoby mieć też inne głosy niż naukowców.”
George Church„Ale najważniejsze, czego wam życzę, to oczywiście żebyście odnieśli wielki sukces i żebyście to przekazali i wywołali rozmowę. Nawet jeśli nie dotrzecie do każdego rodzaju człowieka, być może zainspirujecie inne filmy dokumentalne, żeby dotarły do kilku osób więcej.”
George Church„I mam nadzieję, że będziecie mieli wpływ. To jest najważniejsze, żebyście dotarli do wielu ludzi, a ci ludzie poszli do domu i napisali do swojego rządu: «Hej, to jest naprawdę warte zachodu. Na tym akurat nie stracicie pieniędzy».”