Sposób życia niebieskiej strefy
Część najważniejszych nauczycieli na tej wyprawie nigdy nie była w laboratorium. Mikiko Kumagai była naszą gospodynią w Nanjo, na Okinawie — jednej ze słynnych niebieskich strefplanety, gdzie ludzie zwyczajnie dożywają ponad stu lat. Ten wywiad jest wyjątkowy jeszcze z innego powodu: Aleksander go poprowadził. Wyprawa ojca i syna, a tutaj syn usiadł, żeby się uczyć.
Własna historia Mikiko Kumagai jest wskazówką. Była zabiegana w Tokio i nie kochała tamtejszego życia; kiedy przyjechała na Okinawę, po prostu poczuła się zrelaksowana. „Ludzie są bardzo mili i ciepli”, mówi — a to ciepło, ten wolniejszy rejestr, jest pierwszą rzeczą, jaką każdy zauważa na tej wyspie.
Zapytaj ją o sekret, a jest uroczo skromna — nawet co do ikigai, słynnego okinawskiego poczucia celu: „Nie jestem pewna”. Ale do jednego wraca sama, bez pytania. Ludzie na Okinawie uwielbiają się porozumiewać. Jest na to nawet słowo — yuntaku, pogawędka — „i zawsze yuntaku”. Porozumiewanie się, mówi, jest dla ludzi na Okinawie bardzo ważne.
Łatwo gonić długowieczność w cząsteczkach i to przeoczyć: ludzie, którzy żyją najdłużej, to często ci, którzy nigdy nie przestają ze sobą rozmawiać. Więź nie jest dodatkiem do życia w niebieskiej strefie — może być jego głównym składnikiem.
