Niebieska strefa na Morzu Wschodniochińskim
Okinawa — wyspa, która nas zatrzymała
Co Okinawa naprawdę nam powiedziała
Sześć odpowiedzi z miesiąca w najsłynniejszej niebieskiej strefie świata. Tylko jedna z nich dotyczy jedzenia. Dotknij którejkolwiek, żeby przejść prosto do niej.
- 01Nie roztrząsaj spraw. Pierwsza rzecz, którą powiedziała dziewięćdziesięciosiedmiolatka
- 02Rozmawiajcie, bez końca. Okinawa ma na to słowo — yuntaku
- 03Módl się na dworze. Do kamienia albo do źródła. Tej części nikt nie zapisuje
- 04Nie jedz sam. Dla tego zostawiła dom z basenem w Ameryce
- 05Ludzie. A potem znowu ludzie. Cztery pytania, jedna odpowiedź
- 06Uprawiaj to przy drzwiach. Papaja, gorzki melon, aloes, daikon, shiso
Nanjo, na południu
Gdzie zaczął się ten miesiąc
Japonia miała być przystankiem po drodze — Kioto, Tokio, rzut oka na niebieską strefę i dalej. Zostaliśmy miesiąc. Pierwsze dni spędziliśmy w Nanjo, niedaleko stolicy, gdzie Mikiko Kumagai przyjęła nas jako swoich gości i stała się powodem, dla którego cały okinawski etap w ogóle się udał. Opuściła Tokio dwanaście lat wcześniej i nigdy tam nie wróciła.
Aleksander przeprowadził z nią wywiad dzień przed naszym wyjazdem na północ i zadał pytanie, na którym zbudowana była cała wyprawa: jaki jest sekret niebieskiej strefy? Jej pierwsza odpowiedź była tą, którą daje każdy, kto tu mieszka.
„Komunikacja to sekret.”
„Yuntaku to… pogawędka. I zawsze yuntaku.”
Potem dała drugą odpowiedź i to jest ta, która nigdy nie pojawia się w artykułach.
„I religia, i wiara. Ludzie z Okinawy, ich wiara opiera się na animizmie. Więc modlą się do Boga.”
„Są bardzo religijni.”
„Na dworze. Przedmiotem modlitwy bywa czasem kamień, a czasem źródło. Więc modlą się w naturze.”
Tej części nikt nie zapisuje
Każda relacja o Okinawie wymienia bataty, gorzki melon, chodzenie i przyjaźnie. Kobieta, która tam mieszka, postawiła wiarę na drugim miejscu własnej listy, zanim w ogóle padło słowo o jedzeniu — i nie wiarę wewnątrz budynku. Kamień. Źródło. Coś, przed czym stoisz, na dworze, w tym samym krajobrazie, w którym uprawiasz warzywa.
Co do słowa, które reszta świata stąd wzięła, była mniej pewna. Zapytana o ikigai — sens życia, który rozsławił Okinawę — roześmiała się i powiedziała, że nie jest pewna. Dziesięć minut później, mówiąc o małym poletku za domem, gdzie uprawia własne warzywa, sama je nazwała.
„Myślę, że to jest jedno z ikigai.”
Dwie mniejsze rzeczy zostały z nami. Wioski wyglądają po południu na puste nie dlatego, że nikogo nie ma w domu, ale dlatego, że słońce jest zbyt mocne i ludzie je przeczekują. A na Okinawie nie ma pociągów, więc większość babć wozi wnuki do szkoły — i dlatego trzy pokolenia widują się tu kilka razy w tygodniu, choć nikt tego nie planuje.
Co naprawdę się zmieniło, jej słowami
Aleksander zapytał ją o hara hachi bu, zasadę, którą wszyscy cytują — że mieszkańcy Okinawy przestają jeść przy osiemdziesięciu procentach sytości. Powiedziała, że nie; że ranking spadł; i podała powód.
„Bo jedzą za dużo.”
Potem wyjaśniła, skąd wzięło się to jedzenie. „Okinawa była okupowana przez Stany Zjednoczone. Więc przyszła ich kultura. Więc hamburgery.” Młodzi ludzie, powiedziała, kochają hamburgery i pączki i nie są tacy zdrowi — ale jeśli chodzi o rozmowę, wciąż idą śladem stylu życia starszych.
Tradycja jedzenia się załamała. Tradycja rozmowy nie. To jest uczciwy stan najsłynniejszej niebieskiej strefy na ziemi, od pierwszej osoby, którą zapytaliśmy. I tak pojechaliśmy na północ.
