Długowieczność jako jedyne rozwiązanie
Książę Michael von Liechtenstein doszedł do długowieczności z kierunku, którego nie podziela żaden naukowiec tej wyprawy. Prowadzi platformę analiz geopolitycznych i geoekonomicznych, i z tej perspektywy widzi jeden problem, który nigdzie na świecie nie ma rozwiązania: jak społeczeństwa zapłacą za ochronę zdrowia i emerytury starzejącej się populacji. Ani w USA, ani w Europie, ani w Chinach.
Jego wniosek jest orzeźwiająco prosty. Nie ma żadnego ekonomicznego, finansowego ani politycznego lekarstwa na tę krzywą kosztów — poza jednym. Jeśli ludzie dłużej pozostają zdrowi, dłużej pracują i później przechodzą na emeryturę, całe równanie się zmienia, bo profilaktyka jest znacznie tańsza niż leczenie. Dla niego długowieczność oznacza przede wszystkim zdrowe lata życia, niekoniecznie dożycie 120 czy 150 lat.
Uzasadnia to jednym miażdżącym faktem. Kiedy ustalano wiek emerytalny na 65 lat, średnia długość życia wynosiła 63 — system działał, bo większość ludzi nigdy nie zdążyła pobrać emerytury. Dziś żyjemy około dwudziestu lat po 65. roku życia, a bardzo wiele z tych lat spędzamy w chorobie. To właśnie, mówi, by go przeraziło: nie śmierć, ale długi, niezdrowy schyłek, który tak często zaczyna się tuż po przejściu na emeryturę.
Jest współzałożycielem Longevity Center — wspólnie z Joanną Bensz — a spotkaliśmy go w warszawskiej klinice, co znamienne, na samym końcu 384-dniowej wyprawy, z powrotem w kraju, w którym się zaczęła. Na co dzień jest założycielem i prezesem Geopolitical Intelligence Services, i to właśnie tam po raz pierwszy zobaczył problem kosztów starzenia. Ale mówi jasno, że klinika może pomóc tylko tym, którzy chcą pomóc sobie sami, i że wymaga to celu. Jego powracającym tematem jest to, że wygoda jest wrogiem: „zawsze idzie drogą najmniejszego oporu, a nie tą, która najbardziej cieszy”.
Jak na arystokratę, jego ujęcie przywileju jest wyraźnie nie-arystokratyczne: jakiekolwiek siły zostały nam dane, przez Boga czy przez naturę, istnieją po to, „by robić właściwe rzeczy”. I wciąż wraca do radości jako rzeczywistego czynnika zdrowia — społeczeństwo, jak sądzi, potrzebuje jej po prostu więcej.
