Palenie, zdrowie psychiczne i twoje najsłabsze ogniwo: czego nauczył nas były lekarz Bryana Johnsona

Kim jest Oliver Zolman

Oli jest lekarzem medycyny długowieczności w Londynie. Przez kilka lat był lekarzem Bryana Johnsona, którego protokół miliony ludzi zobaczyły w filmie Netflixa Don’t Die. Poznaliśmy go w Londynie w lipcu 2024 roku, wysoko nad Tamizą, i okazał się jednym z najstaranniejszych ludzi na całej wyprawie: szalenie ambitnym i z obsesją na punkcie dowodów.

„Jestem w tej dziedzinie może 10, 12 lat, od początku studiów medycznych, od kiedy poznałem ludzi takich jak Aubrey de Grey i czytałem o badaniach George’a Churcha, Michaela Levina i wszystkich biologów komórek macierzystych, już 10 lat temu. Więc tak, po prostu bardzo inspiruje mnie to, co jest tu możliwe.”

Znajdź swoje najsłabsze ogniwo

Sedno jego podejścia polega na tym, że ta sama rada nie działa u wszystkich:

„To jest bardzo indywidualne dla każdego człowieka. Nawet najprostszy przykład: jak sprawić, żeby ktoś rzucił palenie? Dla każdego rozwiązanie jest zupełnie inne. […] Chodzi o to, żeby skupić się na tym, co jest najważniejsze dla danej osoby. Czy to jej najstarszy narząd, największy genetyczny czynnik ryzyka, nawyki czy cokolwiek innego, a potem znaleźć na to rozwiązanie dopasowane do niej. Bo jeśli powiesz ludziom, żeby ćwiczyli, żeby zrobili terapię genową, żeby poszli do psychiatry, to znajdą 100 powodów, żeby tego nie robić, albo to zrobią i to nie zadziała, a to zawsze jest dużo bardziej skomplikowane, niż się wydaje.”

„To ramy, które pokazują, jak badać medycynę spersonalizowaną, precyzyjną, prewencyjną i partycypacyjną, jak brzmiało modne hasło jakieś 10 lat temu: medycyna P4. Nie tylko w długowieczności, bo to w zasadzie jest po prostu opieka zdrowotna, prawda? Cała opieka zdrowotna to w pewnym sensie długowieczność.”

Mówiąc prościej: Twój plan zaczyna się od ciebie: od twojego najstarszego narządu, największego ryzyka, nawyku, który przychodzi ci najtrudniej. Tam wysiłek opłaca się najbardziej.

Najśmielszy pomysł: nowe narządy

Mimo całej ostrożności wobec dowodów Oli kocha najśmielszą naukę. Swój ulubiony skrót opisał kiedyś na egzaminie na studiach medycznych – i dostał za to mniej punktów:

„Jednym z najprostszych sposobów, przynajmniej w teorii, na rozwiązanie problemu starzenia albo chorób związanych z wiekiem jest strategia wymiany. Bo wtedy nie trzeba się martwić o 100 różnych terapii, żeby odmłodzić każdy typ komórek i każdy rodzaj patologii w każdym narządzie. Gdyby można było go po prostu wymienić, albo przez pełną wymianę chirurgiczną, albo przez biodruk in vivo, albo przez wymianę opartą na komórkach, to byłby dużo prostszy sposób.”

Ale uczciwie mówi, gdzie ten pomysł się kończy:

„Mózg jest trudny. A mózg i umysł to w pewnym sensie dwie osobne rzeczy. Nie da się tam tak łatwo operować, żeby coś wymienić, i można go odmłodzić, ale jeśli dalej jesteś nieszczęśliwy, to tak naprawdę nie rozwiązuje twoich problemów psychicznych.”

Mówiąc prościej: Ciało można odnowić. Szczęśliwy umysł trzeba zbudować – i dlatego zdrowie psychiczne jest tak wysoko na jego liście.

Co warto wziąć od Olivera

• Zacznij od poziomu pierwszego. Niepalenie, twoje zdrowie psychiczne i codzienny ruch są przed każdą zaawansowaną terapią.
• Dopasuj to do siebie. Znajdź swój najstarszy narząd albo największe ryzyko i zacznij od tego, a nie od cudzej listy.
• Mierz cały czas w ten sam sposób. Im lepiej mierzysz, tym lepiej możesz się poprawiać.
• Nie kopiuj cudzego protokołu. Plan Bryana był zbudowany dla niego, pod okiem lekarzy. Twój powinien powstać razem z twoim lekarzem.
• Ryzykowne rzeczy zostaw badaniom klinicznym. Terapie o wyższym ryzyku należą do dobrze prowadzonych badań, ze świadomą zgodą i ścisłą opieką.

Źródła

Każda liczba na tej stronie, według numeru w nawiasie kwadratowym. Cytaty pochodzą z nagrań wywiadów Live Beyond, prowadzonych po angielsku; tutaj są przetłumaczone i oczyszczone jedynie z wtrąceń. To nie jest porada medyczna. Zanim cokolwiek zmienisz, porozmawiaj z lekarzem.

1. Jha P, Ramasundarahettige C, Landsman V, et al. 21st-century hazards of smoking and benefits of cessation in the United States. N Engl J Med. 2013;368(4):341-350. doi:10.1056/NEJMsa1211128